Symbole w Chinach

Symbole odgrywają dużą rolę w tradycji i kulturze chińskiej. Towarzyszą Chińczykowi od chwili narodzin aż do śmierci. Wejście w świat chińskich symboli pozwala więc lepiej poznać naturę mieszkańców Chin.

Chińska tradycja, związana z różnego rodzaju symboliką, sięga czasów starożytności. Do dzisiaj Chińczycy przywiązują do niej dużą wagę. Chętnie kupują talizmany i różnego rodzaju amulety, które mają im zapewnić szczęście, pomyślność oraz uchronić przez złymi wydarzeniami. Według Chińczyków to, między innymi symbole, nadają światu porządek i pozwalają żyć według określonych zasad. Chińczycy otaczają się więc nimi w domu, w pracy, noszą je przy sobie, czy umieszczają w logo swojej firmy. W świecie chińskich symboli kluczową  rolę odgrywają zwierzęta i kolory.

Smocza dobroć, żółwia stałość

Chińczycy wierzą w moc tak zwanych czterech cudownych zwierząt wywodzących się ze starożytnej kosmologii: smoka, feniksa, jednorożca i żółwia.

Smok symbolizuje tam szczęście i dobroć. To jedna z najważniejszych istot mitologii chińskiej i chyba najbardziej kojarząca się przeciętnemu Europejczykowi z Chinami. Smok od zarania dziejów reprezentował męską energię yang i kreatywność. Noszenie talizmanów ze smokiem ma więc Chińczyka obdarzyć pozytywną energię. Smok odgrywa również ważną rolę podczas tradycyjnych obrzędów ślubnych w Chinach. Taniec smoka na weselu ma wiele seksualnych podtekstów. Podczas jego trwania nowożeńcy opuszczają bowiem przyjęcie weselne, udając się na spoczynek.

Inne popularne zwierzę mocy w Chinach to feniks. W mitologii chińskiej feniksa przedstawiano jako władcę wszystkich ptaków. Stał się symbolem cnoty i wdzięku, a przede wszystkim energii yin. Uważany jest za kwintesencję kobiecości. Chiński feniks w parze ze smokiem chińskim symbolizuje idealną relację między małżonkami. Stanowi również odniesienie do koncepcji yin i yang.

Zwierzęcym symbolem dobroci w Chinach jest również jednorożec. Ten chiński różni się jednak od tego znanego w  kulturze Zachodu. Może posiadać bowiem nie jeden, a dwa, a nawet trzy rogi. Jednorożec to także symbol chęci posiadania dzieci. Z kolei żółw jest w Chinach symbolem trwałości i niezależności, mądrości oraz długowieczności. Według tradycji chińskiej kryje od w sobie tajemnice Nieba i Ziemi.

Oprócz tych czterech cudownych zwierząt, w symbolice chińskiej pojawiają się także inne zwierzęta, choćby: tygrys, jeleń, żuraw, czy lew.

Lew w chińskich wierzeniach to symbol potęgi, dostojeństwa i szczęścia. Ma on chronić ludzi przez złymi mocami. Rzeźby z wizerunkiem lwa często pojawiały się przed wejściem do ważnych budynków i obiektów publicznych. Grupa TIENS w swoim logotypie również posługuje się symbolem tego zwierzęcia. To lew z rozpostartymi skrzydłami  – „Niebiański lew” , który jest symbolem siły i wolności.

Biały smutek, czerwone szczęście

Kolory w Chinach mają często inną symbolikę niż w Europie. Warto o tym pamiętać, zarówno w kontaktach biznesowych, jak i towarzyskich. Łatwo bowiem o „wpadkę” przy okazji prezentów, wysyłanych listów, czy zaproszeń oraz strojów podczas mniej lub bardziej oficjalnych uroczystości Choćby kolor biały, na Zachodzie symbol czystości, niewinności,  przypisany jest głównie tradycjom ślubnym, a więc kojarzy się ze szczęśliwymi chwilami. W tradycji chińskiej biel zaś opisuje żałobę i smutek.

Dla Chińczyka kolorem szczęścia jest kolor czerwony. Stąd, na przykład w czasie uroczystości ślubnych, używa się dekoracji właśnie w tym kolorze. Podobnie podczas innych uroczystości rodzinnych na przykład na nodze nowonarodzonego dziecka zawiązuje się czerwony sznureczek z monetą.. Kolor sznureczka ma zapewnić mu życiowe szczęście i pomyślność, a moneta uchronić przed złem. Po miesiącu od narodzin w Chinach urządza się imprezę na cześć dziecka, podczas której goście obdarowują je czerwonymi jajkami. Symbolizują one harmonię i szczęście. Czerwony kolor w Chinach oznacza także lojalność i odwagę, przynosi sławę i pomaga utrzymać zdrowie. Chińczycy uważają więc, ze zawsze warto mieć przy sobie coś czerwonego.

Gra w kolory

W kontaktach z Chińczykami ostrożnie z kolorem czarnym. W Chinach ma on bowiem podwójne konotacje – pozytywne i negatywne. Może symbolizować determinację, prawość i bezinteresowność przypominając w barwie żelazo. Może jednak też oznaczać zło, tajemniczość, przebiegłość i oszustwo.

„Bezpiecznym” kolorem jest za to fioletowy, który Chińczykom kojarzy się mądrością i mocą. Z kolei niebieski oznacza czystość, naiwność, melancholię. W tradycji chińskiej w odcieniu przypomina bardziej zielono-niebieski. Często przypisywany jest dzieciństwu. Zielony to kolor wiosny, życia, dynamizmu, ale może też mieć złe konotacje na przykład kojarzony jest z niewiernością małżeńską.

Kiedyś kolor żółty, który dla człowieka Zachodu – podobnie jak czerwony – kojarzy się z kolorystyką Chin, był uważany za kolor cesarski. Przypisany na wyłączność cesarskiej rodzinie symbolizował władzę i bogactwo. Potem stał się bardziej powszechny w użyciu, jednak we współczesnych Chinach nie jest już tak jednoznacznie kojarzony.

Poznając chińskie symbole warto jednak pamiętać, że Chiny zmieniają się nieustannie. Choć tradycja stanowi tam niezwykłą wartość, to przenikający poprzez kontakty biznesowe, kulturalne, polityczne świat Zachodu ma wpływ również na chińskie życie codzienne. Zdarzają się więc wyjątki od reguły, kiedy chińska panna młoda wystąpi w bieli, a logo firmy chińskiej działającej na świecie jest w kolorach kojarzących się pozytywnie także w Europie.